Wat is jaloezie?
Wat we jaloezie noemen, of als jaloezie ervaren, is een bundeling van een aantal sensaties die we voelen bij onvervulde verlangens. En dan specifiek wanneer we denken dat iemand anders die behoefte wél vervuld krijgt óf als iemand die verlangens niet bij ons vervult, maar wel voor iemand anders vervult. Bij dat laatste voelt het alsof iemand een gelegenheid voor het vervullen van jouw behoeften aan iemand anders besteedt, waardoor een gelegenheid voor jou verloren gaat.
We betrekken bij jaloezie eigenlijk een ander in de verantwoordelijkheid voor het vervullen van onze behoeften, vaak zonder dat ze daarmee instemmen. Het gevolg daarvan is dat we bang worden voor schaarste of om iets mis te lopen en dat de ander zich impliciet zelfstandig verantwoordelijk gaat voelen voor of wij ons goed voelen – een verantwoordelijkheid die we alleen zelf of samen kunnen dragen.
Vertrouwen in relaties
Als we vertrouwen voelen in onze relatie, voelen we ons op ons gemak en veilig. Wat is vertrouwen en hoe werk je aan vertrouwen?
Problemen door jaloezie
Als we handelen naar de sensaties van jaloezie of de verlangens achter jaloezie en dat doen terwijl we bang zijn, zetten we vaak de ander of de relatie onder druk. Als we bang zijn om iets niet te krijgen, kunnen we niet goed ‘nee’ horen op onze verzoeken aan de ander. Hierbij voelt de ander druk vanuit ons om in te stemmen met waar we om vragen en gaat hun vrijheid verloren.
We kunnen verder gaan dan om dingen vragen: we gaan dan het gedrag of de keuzes van de ander proberen te controleren of proberen te beheersen. De vrijheid van de ander staat op die manier nog sterker onder druk. Relaties (en instemming) kunnen alleen bestaan in voldoende vrijheid, anders kunnen we ons niet meer met elkaar verbinden. Als onze vrijheid onder druk staat komen we in opstand of trekken we ons terug; beide bewegingen staan verbinding in de weg.
Als we vanuit onze angst communiceren over onze behoeften en verlangens, doen we dit vaak op een manier die minder makkelijk te verstaan is dan wanneer we ons open en rustig voelen. We communiceren bijvoorbeeld vanuit de angst voor een tekort in plaats van te communiceren vanuit de waarde van ons verzoek voor onszelf en anderen. Omdat de angst onze aandacht richt op wat de ander doet, praten we vaak meer ‘over’ de ander dan over onze eigen angsten en verlangens. De ander kan zich hier makkelijk negatief beoordeeld voelen en zich daarbij gaan verdedigen.
Transactionele relatie door schaarste
Als we vanuit angst het beeld ontwikkelen dat er een relatie bestaat tussen wat we krijgen en wat anderen krijgen, kunnen we gaan geloven in een soort handeltje. Relaties worden dan makkelijk transactioneel: het gaat om wie wat wel of niet krijgt, danwel wel of niet geeft. Vrij geven, zonder er iets van of mee te willen, en vrij ontvangen, zonder er iets door te hoeven moeten, wordt daarbij moeilijker. Hierdoor kunnen er binnen de verbinding die je met de ander hebt minder vrij dingen heen en weer stromen. Dit versmalt en beperkt de rol van de relatie en kan voelen als krapte, tekort of armoede. Na een tijdje gaat onze verbondenheid dan afhangen van hoeveel je van elkaar krijgt. Zodra dit wegvalt of minder wordt, wordt het moeilijk om je verbonden te voelen of bij elkaar te blijven. We kunnen dit tegengaan door na te gaan of we vrij geven, zonder er iets voor terug te willen, en door na te gaan of we ontvangen zonder te bedenken er iets voor terug te moeten doen.
Hoe ga je om met jouw jaloezie en verlangens?
Ik raad aan om, zodra je jaloezie opmerkt, deze -ten minste voor een tijdje- te laten bestaan onder het motto “comfort first, resolve later.” Je kunt daarbij zoeken naar comfort buiten het thema waar je jaloers bij bent. Bijvoorbeeld door afleiding te zoeken of iets leuks te gaan doen. Je voorkomt zo dat je vanuit angst gaat handelen of communiceren en druk introduceert in de relatie. Daarnaast kunnen de gevoelens zich wat settelen en afnemen in sterkte. Je krijgt dan vaak een wat breder perspectief op de situatie dan je had vanuit de angst. Hierdoor zie je soms beter welke verlangens je hebt en hoe je die kunt bespreken in de relatie of er zelf mee om kunt gaan. Zodra je makkelijker met jaloerse gevoelens om kunt gaan, kan je leren omgaan met onderliggende, onvervulde verlangens.
Door vaker met jouw gevoelens van jaloezie te leren zijn, zonder te handelen, leer je deze gevoelens beter kennen, kan je ze steeds beter verdragen en leer je beter kennen wat jouw behoeften en angsten zijn en hoe die werken. Inzicht over hoe je verlangens werken, kan je weer inbrengen in je relatie door vanuit dat overzicht meer te dragen of je belevingen te delen, zonder daarbij druk te zetten op het gedrag van de ander of op de verbinding in de relatie. Je kunt zelfs zo sterk wennen aan deze aanpak, dat het een gewoonte wordt om nog even niets te doen als je je jaloers voelt.
Hoe ga je om met de jaloezie van een ander?
Wanneer je niet zelf jaloers bent maar je partner, dan is dat niet altijd makkelijk om mee om te gaan. De ander zijn of haar wereld ‘vernauwt’, raakt gericht op tekorten en onvervulde behoeftes en de ander kan van je verwachten dat je bij de vervulling van diens behoeften, of bij het voorkomen van jaloezie, een rol speelt. Dat kan voelen als druk waarbij je jezelf wilt beschermen door je te gaan verantwoorden, op te komen voor je eigenbelang of je af te sluiten. Daarnaast kunnen we geneigd zijn de lastige gevoelens bij de ander op te lossen of weg te maken. Die lastige gevoelens zijn in werkelijkheid juist heel waardevol! Als het je lukt om tegen de neiging van oplossen of wegmaken in te gaan en actief uit te zoeken wat de ander meemaakt, welke behoeften voor de ander een rol spelen en waar de ander nu bang voor is, kan het gevoel van verbinding tussen jullie versterken. Binnen die verbinding, die ontstaat als de ander zich gehoord voelt, kan je samen rustig en open kijken naar hoe je om wilt gaan met de verlangens en angst van de ander. Stel hiervoor open vragen, laat de ander veel praten en laat de ander weten wat je verstaat, zodat die kan zien of het aankomt zoals de ander het bedoelde.
Maak kennis of stel je vraag
Wil je inzicht in hoe dingen in elkaar zitten? Wil je hulp? Stel een vraag of boek een gratis kennismaking en zoek uit of mijn aanpak bij je past.
Ook zonder duidelijke vraag
Voor alle relatievormen
Krijg meer inzicht
Samen of alleen
Bel met je vraag naar 06 14 89 45 99 of laat je gegevens achter, dan neem ik contact met je op.