Wat zijn verwachtingen?
Verwachtingen zijn behoeften waarvoor je voor de vervulling ervan anderen verantwoordelijk maakt zonder ze dat te vertellen of zonder dat ze daarmee instemmen. Als anderen instemmen met hun verantwoordelijkheid rond jouw behoeften, noemen we dat een afspraak. Vanuit jouw verwachting leg je de gevolgen van je onvervulde behoeften bij de ander neer, zodra duidelijk wordt dat de ander niet doet of deed wat jij wil. De ander ontdekt dan dat je hem of haar verantwoordelijk hield, maar kan inmiddels niet meer jouw teleurstelling voorkomen. Dit introduceert druk in de relatie en kan zorgen voor afstand.
Goede afspraken maken
Verwachtingen ontstaan op basis van belangen en voorkeuren. Je belangen bespreken en goede afspraken is niet altijd makkelijk.
Gedeelde verwachtingen
Een bijzondere vorm van verwachtingen zijn ‘gedeelde’ verwachtingen. Dit zijn verwachtingen die je deelt met elkaar, bijvoorbeeld van de relatie. Ze zijn niet op expliciete afspraken gebaseerd, maar op basis van eerdere gedragingen, gewoonten, sociale normen of maatschappelijke standaarden. Bijvoorbeeld: dat je met elkaar meegaat naar trouwerijen of begrafenissen als je met elkaar samenwoont, tenzij je actief een andere uitkomst met elkaar regelt. Bij gedeelde verwachtingen maakt de één de ander verantwoordelijk voor iets, zonder dit uit te spreken, maar de ander zichzelf óók.
Het verschil met gewone verwachtingen is dat degene die onuitgesproken verantwoordelijk gemaakt wordt, zichzelf voor hetzelfde verantwoordelijk maakt. Hierbij kan nog steeds teleurstelling ontstaan en kan het onuitgesproken aspect zorgen voor het onopgemerkt blijven van verschillen tussen verwachtingen. Ook gedeelde verwachtingen zijn een vertaling van achterliggende belangen, in dit geval van beide. Omgaan met deze verwachtingen werkt daarom op dezelfde manier als met gewone verwachtingen. Gedeelde verwachtingen zijn nog minder makkelijk op te merken dan gewone verwachtingen, omdat ze bij beiden verdwijnen in de achtergrond van wat ieder ‘normaal’ vindt.
Hoe kan je voorkomen dat je verwachtingen krijgt?
De behoeften die je kent, kan je bespreken met de ander om samen uit te zoeken of de ander een rol kan en wil spelen in het vervullen van je behoeften. Je kunt hier lezen hoe je goede afspraken maakt. Goede afspraken zijn actief, open en vrij. Verwachtingen zijn niet open, niet actief en niet vrij.
Je kunt ook leren omgaan met niet krijgen wat je wilt. Als je dat leert, kan je de gevoelens die opkomen bij onvervulde behoeften beter dragen en dat langer volhouden. Daardoor wordt de kans kleiner dat je, bedoeld of onbedoeld, verwachtingen van de ander ontwikkelt.
Als je samen wilt werken om verwachtingen te voorkomen, doe je er goed aan regelmatig te onderzoeken wat de voorkeuren en belangen van de ander zijn en die van jezelf te delen. Door elkaar regelmatig te bevragen, kan je elkaar daarin ondersteunen. Het is niet altijd makkelijk om zelf door te hebben wat je graag wilt en de gesprekken daarover met de ander zorgen voor verbinding en openheid.
Verwachtingen zijn niet volledig te voorkomen
Zelfs de meest gedetailleerde afspraken beschrijven niet uitputtend alle aspecten van waar de afspraak over gaat. Er zitten altijd aannames, en dus verwachtingen in afspraken en ze ontstaan altijd op basis van gewoonten en patronen. We hoeven niet al onze verwachtingen te herkennen of op te heffen; alleen die met de grootste belangen zorgen voor problemen en zijn de moeite waard om te onderzoeken. Als je wel probeert iedere vorm van verwachting te voorkomen, ben je al je tijd kwijt aan afstemming en dichttimmeren in plaats van aan het leven zelf.
Wat als je teleurgesteld bent?
Zodra je merkt dat je teleurgesteld bent, ga dan na of je de ander betrokken hebt in zijn of haar rol. Als de ander nog niet open, actief en vrij instemde met zijn of haar rol, kijk dan of je comfort voor jezelf kunt organiseren zodat je draagkracht en verwerkingsvermogen toenemen. Je kunt daardoor voorkomen dat jouw interne reactie bij de ander terechtkomt en druk introduceert tussen jullie. Ga, zodra je daar ruimte voor hebt, met de ander in gesprek: deel je beleving, erken dat je de ander niet betrokken hebt, vertel welke behoefte je hebt (als je die nog hebt) en vraag of de ander wil overleggen over of en hoe de ander bij het vervullen van die behoefte kan helpen. Maak hierover afspraken, als je wilt.
Als je denkt dat de ander wel instemde, of niet zeker weet of dat zo was, zorg dan ook eerst voor comfort, zodat je je rol in het gesprek beter kunt dragen. Zodra je ruimte voelt om het gesprek aan te gaan, vertel dan welke afspraak je je herinnert, vraag of de ander zich die afspraak ook herinnert, ga het gesprek aan over het verschil en zodra dat opgehelderd is, bespreek dan of en hoe de ander om wil gaan met jouw behoeften. Maak hierna afspraken, als je wilt.
Wat als de ander teleurgesteld in je is?
Als je ontdekt dat iemand je ergens verantwoordelijk voor hield, zonder dat jij daarmee instemde, kan je het beste uitzoeken welke behoefte van de ander achter zijn of haar verwachting zit. Dit kan je doen door vragen te stellen over hoe iemand zich nu voelt, wat die het liefste gewild had en te laten weten of je de belangen van de ander zelf ook belangrijk vind. Hierbij moet je dan vaak wel, met moeite, de neiging onderdrukken om redenen te geven voor wat je volgens de ander niet deed, zoals je dat zou doen bij een gemaakte afspraak. Als je je wel gaat verdedigen, legitimeer je de aanname dat je verantwoordelijk was voor het vervullen van de ander zijn of haar voorkeur. Hierdoor wordt het lastiger om samen uit deze situatie te komen. Het dragen van die eerste reactie, het dragen van de teleurstelling van de ander en het onderzoek naar de belangen van de ander vraagt om draagkracht. Mogelijk moet je hiervoor eerst op zoek naar ontspanning of comfort. Als het je lukt om dit gesprek te voeren en de ander kan zien dat je diens belangen ook belangrijk vindt, kan je het vertrouwen van de ander in jou herstellen. Zelfs nadat de ander teleurstelling voelde.
Maak kennis of stel je vraag
Wil je inzicht in hoe dingen in elkaar zitten? Wil je hulp? Stel een vraag of boek een gratis kennismaking en zoek uit of mijn aanpak bij je past.
Ook zonder duidelijke vraag
Voor alle relatievormen
Krijg meer inzicht
Samen of alleen
Bel met je vraag naar 06 14 89 45 99 of laat je gegevens achter, dan neem ik contact met je op.